Blog de César Salgado

Máis música antiga en YouTube

Hai dúas semanas falaba das obras de Diego Ortiz. Pois hoxe Ernst Stolz puxo en YouTube unha das miñas preferidas: a Recercada VIII sobre o tema da Folia. Penso que o resultado milloraría moito se tocase con alguén, en lugar de facer el todo como nun estudio de gravación, pero el quíxoo así…

Outro músico, Valéry Sauvage, interpreta aquí a “Canción del emperador”, que é unha versión de Luis de Narváez (ou Luys de Narvaez, que a ortografía daquel tempo era variable) sobre a canción “Mille regres” (ou “Mille regretz”, atribuída a Josquin des Prez).

Esta obra foi publicada en Los seys libros del Delphin de musica de cifras para tañer vihuela (Valladolid, 1538). Non eran partituras como as que hoxe coñecemos, senón tablaturas. Algúns arranxos destas marabillosas obras pódense encontrar na páxina sobre Luys de Narvaez no Werner Icking Music Archive.

Abril 29, 2007 Posted by César Salgado | Diego Ortiz, Harpsichord, Josquin, Keyboard music, Lute, Music, Narvaez, String music, Viola da gamba | | Non hai comentarios

“Versos para la ortografía” de Gloria Fuertes

Relacionados con estas inquietudes da nosa aula están os “Versos para la ortografía” de Gloria Fuertes:

“A lavar ropa con uve,
alabar a Dios con be.

Huevo con hache y tomate,
apto de aptitud con pe.
Arroz se pone con leche
y sin hache, claro es.

Vino, con agua y con uve,
ceniza, gris y con ce,
turbante -gorro elegante-
y bisonte van con be.

En cambio va de ir, con uve,
pito y Pepito con pe,
hule y hierba van con hache,
hielo con hache también.

Diptongo rima con hongo,
y es muy difícil poner;
tiene una pe intercalada
entre la i y la te.

Diptongo rima con hongo
y es muy difícil poner.”

Pequena imitación miña, dedicada ós meus alumnos:

“Se cayó Yolanda ayer,
y yendo por la calzada.
Yo ya voy hoy por la acera
porque soy muy educada.”

Outro poema de Gloria Fuertes, que non so escribía para nenos, titulado “Niños de Somalia”:

“Yo como.
Tú comes.
Él come.
Nosotros comemos.
Vosotros coméis.
¡Ellos no!”

Abril 25, 2007 Posted by César Salgado | Education, Language, Literature, Politics, Somalia | | Non hai comentarios

Ver é con v porque, se non, non ves

Estabamos a traballar co libro de texto (sen que sirva de precedente) os verbos que rematan en -bir (todos con “b” menos vir, servir e vivir e os seus derivados…). Entón ergueu a man Álvaro e díxome algo que eu nunca oíra: “Ver é con v porque, se non, non ves”.

Eu tardei en entendelo, pero é ben doado: se escribes con “b alta” non se ve o que hai do outro lado.

Abril 19, 2007 Posted by César Salgado | Education, Language | | Non hai comentarios

Sonetos del siglo XV al XVII

Ademais das escolmas citadas no meu post Sonetos en español encontrei hoxe outra, na Biblioteca Virtual “Miguel de Cervantes”: Sonetos del siglo XV al XVII editados por Ramón García González.

E a páxina Poesía Breve con poemas de todo tipo (non so sonetos), seleccionados por José Wan Díaz.

Abril 18, 2007 Posted by César Salgado | Education, Literature | | Non hai comentarios

Usa el coco

Estamos a usar na aula algúns problemas e actividades de matemáticas feitos por Nacho Diego baixo o título Usa el coco. Merecen a pena. Graciñas, Nacho…

Máis enlaces con actividades de matemáticas:

http://www.tinglado.net/?id=problemas-matematicas-primaria

http://dewey.uab.es/pmarques/pdigital/webs/mates3prim.htm

http://www.aula21.net/primera/matematicas.htm

http://adigital.pntic.mec.es/cpr.utrillas/enlaces/matematicas.htm

Abril 18, 2007 Posted by César Salgado | Education | | Non hai comentarios

Masacre en Virginia Tech

¿Para que serve a pena de morte nun caso como este? Unha vez que o tolo, armado facilmente en calquera tenda do país, matou á súa primeira víctima, sabe que morrerá por iso e que calquera outro asasinato que cometa lle sairá gratis: non poden matalo dúas veces…

Ademais, unha vez condenado á morte polo primeiro crime, a vida perde todo o seu sentido, se é que tiña algún para o fulano en cuestión.

Pidamos, como Juan Ramón Jiménez, que nos dean o nome exacto das cousas…

“¡Intelijencia, dame
el nombre exacto de las cosas!
…Que mi palabra sea
la cosa misma,
creada por mi alma nuevamente.
Que por mí vayan todos
los que no las conocen, a las cosas;
que por mí vayan todos
los que ya las olvidan, a las cosas;
que por mí vayan todos
los mismos que las aman, a las cosas…
¡Intelijencia, dame
el nombre exacto, y tuyo,
y suyo, y mío, de las cosas!”

Abril 16, 2007 Posted by César Salgado | Death penalty, Education, Human Rights, Politics, United States | | Non hai comentarios

Segunda forma do artigo

Os que falamos galego usamos inconscientemente o alomorfo do artigo -lo / -la / -los / -las (ollo, hai filólogos que o consideran un fenómeno fonético e non morfolóxico). Pero as novas normas (2003) elaboradas pola Real Academia Galega xunto co Instituto da Lingua Galega recomendan non representalo por escrito.

Máis información sobre o uso oral e escrito da “segunda forma do artigo” nestas páxinas:

Abril 16, 2007 Posted by César Salgado | Education, Galicia, Language | | Non hai comentarios

Obras de Diego Ortiz para viola da gamba

Algúns pensan que as obras de Diego Ortiz son máis pedagóxicas que artísticas. Para min, parafraseando a Kodály, son como moedas de ouro, pequenas pero de inmenso valor.

Ernst Stolz puxo en YouTube varios vídeos seus tocando a viola da gamba e outros instrumentos. Seleccionei hoxe este, onde toca a Recercada primera sobre “O felici occhi miei”. Thank you, Ernst…

Abril 15, 2007 Posted by César Salgado | Diego Ortiz, Keyboard music, Kodály, Music, String music, Viola da gamba | | Non hai comentarios

Toccata e Fuga BWV 565

Unha das obras para órgano máis coñecidas é a Toccata e Fuga en “re menor”, BWV 565. A min encántame, como case todo o de Bach. Para segui-las voces pódense usa-las partituras en PDF extraídas (de edicións no dominio público) polo International Music Score Library Project. Enlazo o índice das obras de Johann Sebastian Bach no IMSLP.

En YouTube encontrei varias versións e recomendo a de Aarnoud de Groen:

Pero tamén hai outras:

Impresionante…

Abril 15, 2007 Posted by César Salgado | Education, Johann Sebastian Bach, Keyboard music, Music, Organ | | Non hai comentarios

Salga el torillo

Unha das miñas pezas preferidas está agora en YouTube, parece que interpretada polo coro murciano Ars Mvsica. A composición, atribuída por uns a Diego de Salazar (ca. 1660 - 1709) e por outros a Juan de Araujo (1646 - 1712), titúlase Salga el torillo hosquillo:

A letra é unha complicada alegoría sobre Xesús Cristo e a súa victoria sobre o mal. Non entendo palabras e frases enteiras. Pero é normal, tampouco se poñen de acordo os teólogos sobre o significado de “Dixit Dominus Domino meo…” (sobre isto pódese ver unha anotación na bitácora de Roy Booth: “Well, it smites my lyre anyway”).

Eu tomo como fontes a David W. Solomons e ó disco de Ex Cathedra “Moon, sun and all things”, dirixido por Jeffrey Skidmore:

“¡Salga el torillo hosquillo!
Pero no, ¡que se aguarde!, ¡que se espere!, ¡que se tenga!,
mientras me pongo en cobro yo.

Mas ay, que fiero
el toro ligero corriendo salió
tras mi bien, pero no tras mí.

Yo le vi, al amado dueño mío,
yo le vi, que le está esperando el Niño,
yo le vi tiritando, no de miedo, sino de frío.

Coplas:

1. Del vulgo de las nubes
se despejó la plaza,
poblando las estrellas
del cielo las ventanas.

2. Afuera todo el mundo,
afuera hagan plaza,
que el toro es un demonio
según muestra en la saña.

3. Un Niño, que es muy hombre,
espera en la campaña,
y ha de matar el toro,
que es toreador del hampa.

4. Con la capa del hombre
el Niño entra en la plaza;
romperásela el toro,
y en eso el hombre gana.

5. En un portal le estrecha
del bruto la amenaza;
a todos nos defiende
y de Sí no se repara.

6. Del Toreador la muerte
está profetizada;
mi suerte está en que muera,
aunque es por mi desgracia.”

P.S. (6 - XI - 2007). Gracias a un amable comentario (noutra anotación) descubrín o “Salga el torillo hosquillo” interpretado polo Brisbane Concert Choir:

Abril 14, 2007 Posted by César Salgado | Diego de Salazar, Juan de Araujo, Language, Literature, Music, Religion, Vocal music | | Non hai comentarios