Mozart: Kyrie da “Grande Misa” en “dó menor” KV 427 (417a)

O grupo Ronseltz publicou en 1994 a antoloxía Unicornio de cenorias que cabalgas os sábados, e “decidiu disolverse amigablemente por non reunir os requisitos de Petersen para constituír unha xeración”.

Os seus poemas poden ser breves como un haiku ou un aforismo, pero teñen ás veces un doble sentido realmente contundente. Ris coa súa banalidade e estremeces coa profundidade da súa metalinguaxe:

O poema é unha pedrada na cabeza.
Por iso lles recomendamos aos leitores que usen casco.

Moitas obras de arte, como a que me ocupa hoxe, a “Grande Misa” en “dó menor” de Mozart, parecen banais a primeira vista. Cando míra-las primeiras notas do Kyrie ves un simple arpeggio, pero logo fai como Bach cando comezaba unha fuga: móstrache unha pedra e logo constrúe unha catedral enriba. Eu, que non usaba casco, levei “unha pedrada na cabeza” que nunca poderei olvidar, escoitando esta música na casa de Luís Mariño, quen na altura dirixía o programa da TVG Moderato Cantabile, e que en paz estea.

A primeira versión ten o Kyrie completo, interpretado polo Chor und Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, e a soprano Arleen Auger, todos eles dirixidos por Leonard Bernstein:

Nunha versión moi distinta, podemos escoita-lo final do Kyrie e o primeiro número do Gloria, cantados polo Tölzer Knabenchor:

Podemos segui-la música coas partituras da Neue Mozart-Ausgabe (Digital Mozart Edition). Para non perderse será útil coñece-lo número do catálogo Köchel, en alemán Köchel-Verzeichnis, de aí a abreviatura KV ou simplemente K.

Este catálogo pretendía ser cronolóxico, e a orde foi corrixida polos sucesivos editores (hai máis problemas, poden aparecer obras descoñecidas que aumentan o catálogo; outras obras atribuídas a Mozart resultan ser doutro compositor…). Por iso a “Grande Misa” en “dó menor” ten dous números, era KV 427 na primeira edición, pero posteriores revisións déronlle o KV 417a.

Por último, debemos ter presente que esta misa, igual que sucede coa de Requiem (KV 626), chegounos incompleta e hai que recorrer ós arranxos, feitos por musicólogos varios, para podela escoitar con tódolos movementos habituais da misa en canto “forma musical”. Unha verdadeira lástima…